Śluz

śluz - lepka galaretowata substancja organiczna (połączenia wielocukrów z kwasami uronowymi) występująca w tkankach niektórych roślin, pęczniejąca w wodzie i tworząca roztwory koloidalne o dużej lepkości. W stanie suchym śluz staje się kruchy i twardy.

Powstaje w wyniku przeobrażenia błon komórkowych na powierzchni nasion (np. len, rzeżucha, chleb świętojański lub w specjalnych komórkach, np. korzeni, liści, nasion (ślaz, malwa, sagowiec.

W niektórych przypadkach śluz powstaje poprzez czynnik chorobotwórczy. W tym przypadku śluzowaceniu ulega wiele komórek, np. w przypadku okaleczena gałązek akacji, wiśni czy śliwy.

Śluzu z drzew znajdują również swoje praktyczne zastosowanie. Np. śluz z drzewa wiśniowego (klej wiśniowy) lub z drzewa akacji senegalskiej (tzw. guma arabska) są stosowane do wyrobu klejów.

W medycynie śluzy roślinne mają szerokie zastosowanie ze względu na swoje specyficzne działanie na ludzki organizm. Wchodzą one w skład wielu leków o działaniu zmiękczającym, łagodzącym, powlekające błony śluzowe przy chorobach dróg oddechowych i w chorobach przewodu pokarmowego.

śluz, flegma - bezbarwna ciągliwa substancja wytwarzana przez jedno- lub wielokomórkowe gruczoły śluzowe zwierząt i człowieka występujące w błonie śluzowej (lub w jej sąsiedztwie) narządów wewnętrznych. U niektórych zwierząt - dżdżownic, ślimaków, śluzic, ryb, płazów - gruczoły śluzowe występują na powierzchni ciała, toteż zwierzęta te pokryte są śluzem z zewnątrz. Według Hipokratesa flegma jest jednym z czterech "humorów" ciała ludzkiego (prawdopodobnie była to limfa albo płyn mózgowo-rdzeniowy).

Rośliny użytkowe, Wiedza Powszechna, W-wa, 1966