Bitwa pod Kappel

Bitwa pod Kappel II wojna kappelska 1531
Bitwa pod Kappel (rycina z roku 1548)
Data	11 października 1531
Miejsce	Kappel
Wynik	zwycięstwo kantonów katolickich
Terytorium	Szwajcaria
Strony konfliktu kantony katolickie Lucerna Uri Schwyz Obwalden Nidwalden Zug protestanci Zürich Dowódcy  ? Huldrych Zwingli Siły 7000 2000 Straty nieznane 500 protestantów

Bitwa pod Kappel 11 października 1531 r. miała miejsce w trakcie drugiej wojny kappelskiej pomiędzy katolikami a protestantami w Szwajcarii.

Oddziały z Zurychu zostały zmobilizowane zbyt późno. Gdy 10 października oddziały pięciu kantonów katolickich rozwinęły się pod Kappel, protestanci pospiesznym marszem dopiero zmierzali na miejsce bitwy. Bitwa rozpoczęła się wczesnym rankiem 11 października atakiem 300-osobowej grupy wojowników chłopskich z Uri na pozycje zuryskie. Uderzenie zaskoczyło protestantów zmieniających front i nieprzygotowanych do walki. W południe niespełna 2000 żołnierzy z Zurychu, zmęczonych marszem, zdezorganizowanych i pozbawionych oparcia w umocnieniach polowych, miało przed sobą ponad 7000 żołnierzy katolickich. Wojskami protestantów dowodzili rycerz Georg Godli i jego dowódca artylerii Peter Füssli, pochodzący ze znanej zuryskiej rodziny odlewników i ludwisarzy. Około godziny 16 atak katolików na centrum przeciwnika doprowadził do jego załamania. Odwrót przez grząskie bagna zamienił się szybko w paniczną ucieczkę, która przyniosła protestantom duże straty. Padło co najmniej 500 żołnierzy zuryskich, a wśród nich wielu członków zyryskiej Wielkiej i Małej Rady. Zginął także walczący z halabardą w ręku przywódca protestantów Zwingli. O zaciętości walk świadczy fakt, że ciało Zwingliego zostało poćwiartowane, spalone a prochy rozsypane z wiatrem.

Główną przyczyną klęski oddziałów zuryskich były zbyt późna mobilizacja wojsk, brak chęci do walki i błędy dowództwa, które nie umocniło własnych pozycji obronnych. Już w XVI w. pojawiły się głosy, jakoby przyczyną klęski protestantów była zdrada części ich oddziałów. Podejrzany o sprzyjanie katolikom był m. in. dowódca zuryskiej artylerii Peter Füssli, zwłaszcza, że jego brat walczył po stronie przeciwnej. Teza ta, rozwijana przez niektórych historyków jeszcze w XIX w., nie znajduje potwierdzenia w materiałach archiwalnych.