Całka wielokrotna

Skocz do: nawigacji, szukaj

Całka wielokrotna stopnia n, to całka po n zmiennych z funkcji n zmiennych:

 \iiint \cdots \int f(x_1,x_2,x_3,\cdots x_n ) \;dx_1 \;dx_2 \;dx_3 \cdots  \;dx_n

.

Szczególne przypadki całki wielokrotnej, to:

 \iint f(x,y) \;dx \;dy
  • całka potrójna:
 \iiint f(x,y,z) \;dx \;dy \;dz

[edytuj] Całka potrójna

Całka ta ma interpretację masy zawartej w bryle o gęstości ρ = f(x,y,z)

Jeżeli V jest odpowiednim obszarem normalnym V=\{a\leq x \leq b; g(x)\leq y\leq h(x); p(x,y)\leq z\leq q(x,y)\} to

 \iiint\limits_V f(x,y,z) \;dx \;dy \;dz = \int\limits_a^b \bigg[ \int\limits_{g(x)}^{h(x)} \bigg[ \int\limits_{p(x,y)}^{q(x,y)} f(x,y,z) \;dz\bigg] \;dy\bigg] \;dx

Jeżeli V=\{(x,y \in D; p(x,y)\leq z\leq q(x,y)\} to

 \iiint\limits_V f(x,y,z) \;dx \;dy \;dz = \iint\limits_D \bigg[ \int\limits_{p(x,y)}^{q(x,y)} f(x,y,z) \;dz\bigg] \;dx \;dy

Analogicznie zamianiamy na całkę iterowaną inne całki po obszarze normalnym, w szczególności po prostopadłościanie. Jeżeli obszar V nie jest obszaram normalnym, dzielimy go na obszary normalne.

Jeżeli obszar regularny domknięty D jest obrazem obszaru regularnego domkniętego Ω w przekształceniu

Φ = {x = x(u,v,w),y = y(u,v,w),z = z(u,v,w)}
  1. które jest klasy C1 w pewnym obszarze zawierającym obszar Ω
  2. którego jakobian J=\frac{D(x,y,z)}{D(u,v,w)}=\begin{vmatrix}
x_{u} & x_{v} & x_{w}\\
y_{u} & y_{v} & y_{w}\\
z_{u} & z_{v} & z_{w}
\end{vmatrix} jest różny od zera wewnątrz Ω

zaś f jest dowolną funkcją ciągłą w D, to

 \iint\limits_D f(x,y,z) \;dx \;dy \;dz = \iint\limits_\Omega f(x(u,v,w),y(u,v,w),z(u,v,w)) |J| \;du \;dv \;dw

Uwaga. |J| oznacza wartość bezwzgledną jakobianu, zaś x_{u}=\frac{\partial x}{\partial u} oznacza pochodną cząstkową.