Chimera (biologia)

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: red.,usunięcie bezp. odniesień do WP-En, źródła/bibliografia. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Chimera - organizm złożony z komórek różnych genetycznie.

W przyrodzie chimery mogą powstać np. wskutek podwójnego zapłodnienia komórki jajowej, połączenia zarodków lub częściowej wymiany komórek pomiędzy zarodkami. Powstały osobnik ma niektóre narządy zbudowane z komórek o innym składzie chromosomów niż reszta jego organizmu. Zjawisko takie wykrywano u ludzi, ale uważa się je za skrajnie rzadkie. Niewykluczone jednak, że jest ono znacznie częstsze niż się wydaje, a tylko uchodzi obserwacji. Można je bowiem wykryć jedynie szczegółowym badaniem DNA, co wykonuje się rzadko. Według New Scientist do 2003 roku opisano około 30 takich przypadków. (Dane za Wikipedią angielską).

Chimera może również powstać w drodze samoistnej mutacji somatycznej we wczesnym etapie rozwoju.
Uwaga:

Według niektórych źródeł dostępnych w Internecie, organizm złożony z komórek odmiennych genetycznie, lecz wywodzących się z jednej zygoty, nazywa się mozaiką, nie chimerą. Tak jest np. według angielskiej Wikipedii – en:Chimera (genetics) oraz słownika biomedycznego Uniwersytetu Stanowego Colorado. Inne źródła, zdają się wskazywać, że zakresy znaczeń tych nazw częściowo nakładają się.

Sztucznie chimery otrzymuje się przenosząc tkanki, narządy lub inne części pomiędzy organizmami. W ogrodnictwie i sadownictwie procedurą taką jest szczepienie roślin, w medycynie zaś przeszczepy tkanek (przetaczanie krwi, przeszczepy szpiku kostnego) i narządów (skóry, rogówki, serca, nerek i innych).

W badaniach biologicznych chimery tworzy się z komórek różnych organizmów. Zdarza się, że są to organizmy różnych gatunków – na przykład w 1984 wyhodowano chimerę nazwaną geep, powstałą z połączenia na embrionalnym etapie rozwoju komórek kozy i owcy (ang. nazwa geep jest połączeniem nazw goat – koza i sheep – owca).

Kura z mózgiem przepiórki powstała wskutek przeszczepienia fragmentu zarodka przepiórczego do zarodka kurzego.

W sierpniu 2003 badacze z Szanghaju ogłosili, że zdołali połączyć komórki ludzkiej skóry z komórką jajową królika, co doprowadziło do powstania pierwszych ludzkich zarodków-chimer. Otrzymane zarodki rozwijały się w środowisku laboratoryjnym, po czym zostały zniszczone w celu pozyskania komórek macierzystych.

[edytuj] Mikrochimeryzm

Mikrochimeryzm to obecność niewielkiej liczby komórek, genetycznie różnych od komórek gospodarza. Najczęstszą postacią jest mikrochimeryzm płodowo-matczyny (inaczej chimeryzm płodowy), w którym komórki płodu przechodzą do organizmu matki. Zostało potwierdzone, że komórki płodu mogą przetrwać w układzie krążenia matki nawet przez 38 lat^[1]. Mikrochimeryzm został wykazany również po transfuzji krwi w grupie pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności, po przebytym urazie^[2].

Mikrochimeryzm powiązano również z chorobami autoimmunologicznymi. Dwóch niezależnych naukowców (Carol M. Artlett i J. Lee Nelson) opublikowało w odstępie jednego miesiąca dane sugerujące, że mikrochimeryczne komórki płodu mogą być mieć znaczenie dla patogenezy twardziny układowej^[3][4]. Artlett kontynuowała badania, aby wykazać, że mikrochimeryczne komórki pochodzące od matki mogą odpowiadać za grupę autoimmunologicznych chorób pojawiających się u dzieci, takich jak młodzieńcze idiopatyczne zapalenie mięśni (jednym z przykładów może być młodzieńcze zapalenie skórno-mięśniowe)^[5] . Mikrochimeryzm jest obecnie wiązany z różnymi chorobami autoimmunologicznymi, m.in. z toczniem rumieniowatym układowym^[6] Obecna alternatywna hipoteza na temat roli mikrochimerycznych komórek w zmianach patologicznych jest taka, że może ułatwić naprawę uszkodzonych organów.^[7]. Jednakże, mimo że obce komórki są obecne w zmianach chorób autoimmunologicznych, ich rola w procesie chorobowym nie jest do końca poznana. Mikrochimeryczne komórki mogą mieć związek z uszkodzeniem, wspomaganiem naprawy tkanek lub alternatywnie, nie przynoszą w rzeczywistości żadnej szkody.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Geep – fotografia chimery kozio-owczej na dole tej strony.
• Przypadek chimery (en) – kobiety, która jest własną bliźniaczką, a jej dzieci nie mają jej DNA.