Jan Szczepański (socjolog)

Jan Szczepański
Data i miejsce urodzenia	14 września 1913 Ustroń
Data i miejsce śmierci	16 kwietnia 2004 Warszawa
Poseł VIII kadencji Sejmu PRL
Okres urzędowania	od 23 marca 1980 do 31 sierpnia 1985
Przynależność polityczna	poseł bezpartyjny

Jan Szczepański (ur. 14 września 1913 w Ustroniu, zm. 16 kwietnia 2004 w Warszawie) był polskim socjologiem, emerytowanym profesorem Uniwersytetu Łódzkiego, Wojskowej Akademii Politycznej, oraz członek Polskiej Akademii Nauk. Jego prace są poświęcone teorii i historii socjologii oraz badaniom nad przekształceniami struktury społecznej.

[edytuj] Życiorys

Jan Szczepański urodził się w 1913 roku w Ustroniu, miejscowości na Śląsku Cieszyńskim. Studiował i doktoryzował się na Uniwersytecie Poznańskim. Został tam starszym asystentem u Floriana Znanieckiego.

W latach 1945-1970 pracował na Uniwersytecie Łódzkim. W 1951 roku został profesorem tego uniwersytetu, a w latach 1952-1956 był jego rektorem.

W latach 1966-1970 był przewodniczącym Międzynarodowego Stowarzyszenia Socjologicznego (ISA). Przez wiele lat był też pracownikiem, a w latach 1968-1970 także dyrektorem Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

W 1970 roku został członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk (członek korespondent od 1964), a od 1972 roku również American Academy of Arts and Sciences i Fińskiej Akademii Nauk i Literatury, od 1975 zaś amerykańskiej National Academy of Education.

W latach 1971-1980 był wiceprezesem PAN, a 1971-1973 przewodniczącym Komitetu Ekspertów dla opracowania Raportu o Stanie Oświaty. W 1974 roku otrzymał nagrodę państwową I stopnia. W 1981 roku został współzałożycielem Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci, później był jego przewodniczącym i honorowym przewodniczącym.

Był posłem na Sejm PRL w latach 1957-1961 i 1972-1985 (II, VI, VII i VIII kadencji), członkiem Rady Państwa (1977-1982), przewodniczącym Rady Społeczno-Gospodarczej przy Sejmie PRL (1982-1985), jak również członkiem Rady ds. Ludzi Starszych, Inwalidów i Osób Niepełnosprawnych przy Radzie Ministrów (1982-1991).

Jako członek Rady Państwa wstrzymał się od głosu przy głosowaniu w sprawie wprowadzenia stanu wojennego. W 1982 roku przeszedł na emeryturę. Członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL Wojciechu Jaruzelskim.

Jan Szczepański otrzymał doktoraty honoris causa następujących uczelni wyższych:

• Uniwersytetu w Brnie (1969),
• Uniwersytetu Łódzkiego (1973),
• Uniwersytetu Warszawskiego (1973),
• Sorbony (1980),
• Uniwersytetu Śląskiego (1985).

Zmarł w 2004.

[edytuj] Najważniejsze prace

• Inteligencja i społeczeństwo (1957)
• Socjologia. Rozwój problematyki i metod (1961)
• Elementarne pojęcia socjologii (1963)
• Socjologiczne zagadnienia wyższego wykształcenia (1963)
• Rozważania o Rzeczypospolitej (1971)
• Raport o stanie oświaty (1973)
• Zmiany społeczeństwa polskiego w procesie uprzemysłowienia (1974)
• Sprawy ludzkie (1978)
• Konsumpcja a rozwój człowieka (1981)
• Polska wobec wyzwań przyszłości (1987)
• O indywidualności (1988)
• Polskie losy (1993)
• Wizje naszego czasu (1995)