Twardość w skali Mohsa

Brak wersji przejrzanej

Twardość w skali Mohsa została ułożona przez niemieckiego mineraloga Friedricha Mohsa w 1812 r. Jest to skala dziesięciostopniowa, przy czym twardość poszczególnych minerałów nie jest ułożona proporcjonalnie pod względem twardości. Każdy minerał może zarysować minerał poprzedzający go na skali - bardziej miękki i może być porysowany przez następujący po nim - twardszy. Jest to jedynie skala orientacyjna, a klasyfikacja polega na tym, że jeżeli badany minerał będzie w stanie zarysować powierzchnię minerału wzorcowego, będzie zaklasyfikowany z jego twardością. Np. jeżeli minerał badany zarysuje powierzchnię kwarcu, będąc jednocześnie rysowany przez niego będzie miał taką samą twardość. Minerały są ustawione od najmniej do najbardziej twardego. Jeżeli minerał badany będzie w stanie zarysować np. kwarc, a on nie będzie w stanie zarysować materiału badanego, to twardość próbki uznamy za co najmniej 7,5 (porównanie z topazem mówi czy nie jest większa). Ponieważ skala Mohsa pozwala określić w sposób przybliżony twardość badanych skał i minerałów w warunkach polowych przy pomocy prostych środków jest po dziś dzień powszechnie stosowana.

Twardość (skala Mohsa)	Minerał Wzorcowy	Twardość absolutna	Test (minerał daje się zarysować)
1	Talk (Mg₃Si₄O₁₀(OH)₂)	1	paznokciem z łatwością
2	Gips (CaSO₄·2H₂O)	2	paznokciem
3	Kalcyt (CaCO₃)	9	miedzianym drutem z łatwością
4	Fluoryt (CaF₂)	21	ostrzem noża z łatwością
5	Apatyt (Ca₅(PO₄)₃(OH-,Cl-,F-)	48	ostrzem noża z trudem
6	Ortoklaz (KAlSi₃O₈)	72	Stalą narzędziową (np. pilnikiem)
Minerał nie daje się zarysować nożem, ani stalą narzędziową
7	Kwarc (SiO₂)	100	rysuje szkło
8	Topaz (Al₂SiO₄(OH-,F-)₂)	200	rysuje szkło z łatwością
9	Korund (Al₂O₃)	400	Tnie szkło, daje się zarysować diamentem
10	Diament (C)	1500	Rysuje korund, daje się zarysować tylko innym diamentem