Wikipedia:Wybrane rocznice/styczeń

<<	styczeń 2008					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
31	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31	1	2	3

[edytuj] Wybrane rocznice w styczniu

1 stycznia: imieniny obchodzą Mieszko, Eufrozyna, Odyseusz

• 1856 - urodził się Wojciech Kossak, polski malarz batalista
• 1864 - urodzi się Joseph Bédier, francuski mediewista, wydawca m.in. Dziejów Tristana i Izoldy oraz Pieśni o Rolandzie, człónek Académie des sciences.
• 1867 - szwedzki chemik Alfred Nobel wyprodukował dynamit
• 1959 - obalenie dyktatorskich rządów Fulgencio Batisty na Kubie przez Fidela Castro
• 1981 - zmarł Kazimierz Michałowski, polski archeolog i historyk sztuki
• 1994 - Wąchock odzyskał prawa miejskie.
• 1995 - denominacja złotego (w stosunku 10 000/1)
• 2002 - wprowadzenie waluty euro w większości krajów Unii Europejskiej

---

---

3 stycznia: imieniny obchodzą Genowefa, Danuta, Zdzisława

• 1795 - Rosja, Austria i Prusy podpisały traktat sankcjonujący trzeci rozbiór Polski
• 1809 - urodził się Louis Braille twórca pisma dla niewidomych
• 1875 - zmarł Pierre Larousse, francuski pisarz, gramatyk, leksykograf i wydawca
• 1892 - urodził się J.R.R. Tolkien, brytyjski pisarz
• 1944 - Oddziały Armii Czerwonej przekroczyły przedwojenną wschodnią granicę Rzeczypospolitej.
• 1983 - Apple Computer zaprezentowała komputer biurowy z myszką

---

4 stycznia: imieniny obchodzą Aniela, Benedykta, Dobromir

• 1797 - Napoleon Bonaparte pobił Austriaków pod Rivoli, we Włoszech
• 1932 - władze kolonialne Indii aresztowały Mahatmę Gandhiego, walczącego o niepodległość subkontynentu. Zdelegalizowano również jego partię - Kongres Narodowy
• 1944 - w czasie II wojny światowej alianci rozpoczęli atak na Monte Cassino zajmowane przez niemieckich spadochroniarzy.
• 1964 - pierwsza w historii Kościoła katolickiego pielgrzymka papieska do Ziemi świętej. Paweł VI spotkał się w Ammanie z królem Jordanii Husajnem, w Nazarecie z prezydentem Izraela Szalmanem Szazarem, a w Jerozolimie na Górze Oliwnej odbyło się pierwsze od 1943 roku spotkanie z patriarchą Konstantynopola Athenagorasem I
• 1980 - po wkroczeniu wojsk radzieckich do Afganistanu, Stany Zjednoczone wprowadziły embargo na dostawy zboża do ZSRR
• 1991 - podczas 48 posiedzenia Sejm Rzeczypospolitej przyjął kandydaturę Jana Krzysztofa Bieleckiego na szefa rządu

---

5 stycznia: imieniny obchodzą Amelia, Szymon, Edward

• 1838 - urodził się Camille Jordan, francuski matematyk, prezes Académie des sciences.
• 1858 - zmarł Johann Joseph Wenzel hrabia Radetzky von Radetz, austriacki feldmarszałek; służył pięciu cesarzom.
• 1893 - urodził się Michał Karaszewicz-Tokarzewski, polski generał, twórca i komendant Służby Zwycięstwu Polski.
• 1928 - urodził się Zulfikar Ali Bhutto, prezydent Pakistanu, ojciec Benazir Bhutto.
• 1933 - rozpoczęła się budowa Golden Gate Bridge.
• 1938 - urodził się Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias, król Hiszpanii.
• 1968 - Alexander Dubček został I sekretarzem KC Komunistycznej Partii Czechosłowacji; początek Praskiej Wiosny.
• 2008 - zmarł Edward Kłosiński, polski operator filmowy, autor zdjęć m.in. do Człowieka z marmuru.

---

6 stycznia: imieniny obchodzą Baltazar, Kacper, Melchior

• 1412 - urodziła się Joanna d'Arc, francuska bohaterka narodowa
• 1852 - zmarł Louis Braille, francuski pedagog, twórca systemu pisma dotykowego dla niewidomych
• 1884 - zmarł Grzegorz Mendel, austriacki zakonnik, Augustianin, prekursor genetyki
• 1919 - zmarł Theodore Roosevelt, 26. prezydent USA
• 1931 - ostatni patent Tomasza Edisona

---

7 stycznia: imieniny obchodzą Lucjan, Rajmund, Rajmunda

• 1528 - urodziła się Joanna d'Albret, królowa Nawarry, matka Henryka IV.
• 1558 - Francja odebrała Anglii Calais, ostatnią posiadłość angielską na kontynencie.
• 1598 - Borys Godunow zagarnął carski tron po śmierci Fiodora, ostatniego z Rurykowiczów.
• 1768 - urodził się Józef Bonaparte, król Hiszpanii i Neapolu.
• 1938 - urodził się Roland Topor, francuski pisarz polskiego pochodzenia.
• 1943 - zmarł Nikola Tesla, amerykański inżynier i wynalazca serbskiego pochodzenia.
• 1953 - prezydent USA Harry Truman ogłosił zbudowanie pierwszej bomby wodorowej.

---

8 stycznia: imieniny obchodzą Heladia, Seweryn, Mścisław

• 1628 - urodził się François Henri de Montmorency-Bouteville (maréchal de Luxembourg), par Francji, poplecznik Kondeusza Wielkiego, marszałek Francji.
• 1883 - urodził się Seweryn Hammer, polski filolog klasyczny, tłumacz Herodota, Polibiusza i Tacyta.
• 1918 – prezydent Wilson w orędziu do Kongresu przedstawił program pokojowy, znany jako 14 punktów Wilsona.
• 1935 – urodził się Elvis Presley, amerykański piosenkarz i aktor.
• 1947 – odbyła się premiera pierwszego nakręconego w Polsce po wojnie filmu Zakazane piosenki.
• 1967 – zmarł Zbigniew Cybulski, polski aktor.

---

9 stycznia: imieniny obchodzą Adrian, Alicja, Marcjanna

• 1768 - w Londynie odbyło się pierwsze nowoczesne przedstawienie cyrkowe.
• 1878 - zmarł Wiktor Emanuel II, pierwszy król zjednoczonych Włoch; tron objął Humbert I.
• 1908 - urodziła się Simone de Beauvoir, francuska pisarka i feministka.
• 1913 - urodził się Richard Nixon, prezydent USA.
• 1923 - Juan de la Cierva odbył pierwszy udany lot wiatrakowcem.
• 1949 - urodził się Jan Tomaszewski, polski piłkarz, człowiek, który zatrzymał Anglię.

---

10 stycznia: imieniny obchodzą Anna, Dobrosław, Wilhelm

• 1654 - Rosja wypowiedziała wojnę Rzeczypospolitej
• 1778 - zmarł Carl von Linné (Karol Linneusz), szwedzki przyrodnik, twórca systemu klasyfikacji organizmów.
• 1863 - w Londynie otwarto pierwszą na świecie linię metra.
• 1923 - wojska litewskie zajęły okręg Kłajpedy.
• 1938 - urodził się Donald Knuth, amerykański pionier informatyki, autor fundamentalnego dzieła The Art of Computer Programming, twórca systemu składu tekstu T_EX.
• 1943 - pod Stalingradem Armia Czerwona rozpoczęła decydujące uderzenie na znajdujące się w okrążeniu wojska niemieckie (Operacja "Pierścień").

---

11 stycznia: imieniny obchodzą Honorata, Hortensja, Krzesimir

• 1158 - Władysław II z dynastii Przemyślidów został koronowany na króla Czech.
• 1753 - zmarł Sir Hans Sloane, irlandzki lekarz i kolekcjoner, odkrywca właściwości czekolady; jego zbiory dały początek The British Museum.
• 1908 - prezydent USA Theodore Roosevelt nadał Wielkiemu Kanionowi Kolorado status pomnika narodowego.
• 1923 - w związku z niewykonywaniem przez Republikę Weimarską postanowień traktatu wersalskiego wojska Francji i Belgii zajęły Zagłębie Ruhry.
• 1928 - zmarł Thomas Hardy, angielski pisarz i poeta, autor m.in. powieści Tessa d'Urberville.
• 1968 - zmarł Isidor Isaac Rabi, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla za prace, które zapoczątkowały spektroskopię NMR.

---

12 stycznia: imieniny obchodzą Arkadiusz, Cezaria, Tacjana

• 1528 - Gustaw I, pierwszy z dynastii Wazów, został w Uppsali koronowany na króla Szwecji.
• 1578 - premiera Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego.
• 1628 - urodził się Charles Perrault, francuski bajkopisarz, autor bajek o Kopciuszku i Kocie w butach.
• 1878 - urodził się Ferenc Molnár, węgierski pisarz, autor powieści Chłopcy z Placu Broni.
• 1893 - urodzili się Hermann Göring i Alfred Rosenberg, dygnitarze III Rzeszy, za zbrodnie przeciwko ludzkości skazani na karę śmierci przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze.
• 1993 - zmarł Józef Czapski, polski malarz i pisarz, autor m.in. wspomnień Na nieludzkiej ziemi.

---

13 stycznia: imieniny obchodzą Hilary, Weronika, Remigiusz

• 858 - zmarł Æthelwulf, sanglosaski król Wessex, Essex, Sussex i Kentu.
• 1898 - Emil Zola opublikował J'accuse!, słynny list otwarty w sprawie afery Dreyfusa.
• 1903 - urodziła się Irena Jurgielewiczowa, polska powieściopisarka i pedagog..
• 1941 - zmarł James Joyce, irlandzki pisarz i poeta, autor powieści Ulisses.
• 1948 - zmarł Salomon Michoels, radziecki aktor i reżyser, przewodniczący Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego.
• 1948 - na skrzyżowaniu Alej Jerozolimskich i Nowy Świat uruchomiono pierwszą w Polsce sygnalizację świetlną.
• 1991 - w Wilnie Armia Radziecka zaatakowała Litwinów oblegających wieżę telewizyjną. 14 osób zginęło, 400 zostało rannych.

---

14 stycznia: imieniny obchodzą Feliks, Domosław, Nina

• 1863 - Rosjanie przeprowadzili brankę w Królestwie Polskim.
• 1898 - zmarł Lewis Carroll, brytyjski matematyk, logik i pisarz; autor Alicji w Krainie Czarów.
• 1943 - Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill oraz Charles de Gaulle rozpoczęli konferencję w Casablance.
• 1993 - na Bałtyku zatonął polski prom pasażerski Jan Heweliusz

---

15 stycznia: imieniny obchodzą Paweł, Ida, Dąbrówka

• 1582 - rozejm w Jamie Zapolskim, kończący wojnę polsko-rosyjską
• 1622 - urodził się Molier, pisarz francuski
• 1759 - otwarcie British Museum.
• 1869 - urodził się Stanisław Wyspiański, polski pisarz, dramaturg, malarz, scenograf, grafik
• 1907 - urodził się Janusz Kusociński, polski sportowiec
• 1929 - urodził się Martin Luther King, murzyński przywódca
• 2001 - Jimmy Wales i Larry Sanger założyli Wikipedię; obchodzony jest Dzień Wikipedii.

---

16 stycznia: imieniny obchodzą Otto, Włodzimir, Włodzimira

• 1838 - urodził się Franz Brentano, niemiecki psycholog, socjolog i filozof.
• 1853 - urodził się André Michelin, francuski wynalazca, założyciel Compagnie Générale des Établissements Michelin, autor przewodników turystycznych.
• 1933 - urodziła się Susan Sontag, amerykańska pisarka, eseistka i działaczka praw człowieka, prezes amerykańskiego PEN Clubu.
• 1968 - preludium Marca 1968: na żądanie ambasady ZSRR z afisza Teatru Narodowego zdjęto Dziady Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka.
• 1986 - piewsze spotkanie Internet Engineering Task Force.
• 2003 - wahadłowiec Columbia wyruszył w ostatnią, tragicznie zakończoną misję.

---

17 stycznia: imieniny obchodzą Antoni, Rosława, Rościsław

• 1468 - zmarł Skanderbeg, albański przywódca; powstaniec przeciw Turkom, bohater narodowy Albanii.
• 1773 - urodził się Józef Sułkowski, polski oficer, adiutant Napoleona Bonaparte; uczestnik kampanii egipskiej; według Mariana Brandysa oficer największych nadziei.
• 1793 - Konwent Narodowy orzekł wobec Ludwika XVI karę śmierci za zdradę stanu.
• 1863 - urodził się Konstanty Stanisławski, rosyjski reżyser teatralny i aktor, teoretyk i reformator teatru; współzałożyciel Moskiewskiego Akademickiego Teatru Artystycznego (МХАТ).
• 1893 - Stany Zjednoczone dokonały de facto aneksji Hawajów pozbawiając władzy Liliuokalani, ostatnią królową.
• 1918 - urodziła się Helena Marusarzówna, polska narciarka, kurierka tatrzańska.

---

18 stycznia: imieniny obchodzą Krystyna, Małgorzata, Liberata

• 1654 - zawarto ugodę perejasławską pomiędzy Rosją a Kozakami
• 1689 - urodził się Monteskiusz, francuski filozof, prawnik i pisarz
• 1912 - Robert Scott dotarł do bieguna południowego
• 1936 - zmarł Rudyard Kipling, pisarz brytyjski
• 1940 - zmarł Kazimierz Przerwa-Tetmajer, polski poeta, powieściopisarz i dramaturg

---

19 stycznia: imieniny obchodzą Henryk, Mariusz, Germana

• 1798 - urodził się Auguste Comte, francuski filozof i pozytywista, twórca socjologii.
• 1813 - urodził się Henry Bessemer, brytyjski inżynier i wynalazca, twórca pierwszej przemysłowej metody otrzymywania stali.
• 1868 - urodził się Gustav Meyrink, austriacki pisarz epoki modernizmu, okultysta i mistyk, autor m.in. powieści Golem.
• 1923 - urodził się Markus Wolf, wieloletni szef wywiadu Stasi.
• 1943 - urodziła się Janis Joplin, amerykańska piosenkarka rockowa, soulowa i bluesowa.
• 1978 - w Niemczech zakończyła się produkcja Volkswagena "Garbusa".
• 1983 - premiera komputera osobistego Lisa firmy Apple Computer.

---

20 stycznia: imieniny obchodzą Fabian, Fabiana, Sebastian

• 1320 - Władysław I Łokietek został koronowany w katedrze na Wawelu na króla Polski.
• 1778 - podczas swej 3. wyprawy James Cook jako pierwszy Europejczyk wylądował na Hawajach (w Waimea na wyspie Kauai), nadając odkrytemu archipelagowi nazwę Wysp Sandwich.
• 1793 - urodził się Karol Sienkiewicz, polski poeta i historyk, współtwórca Biblioteki Polskiej w Paryżu, autor polskich słów Warszawianki.
• 1892 - urodził się Bronisław Taraszkiewicz, białoruski językoznawca, autor pierwszego systemu ortografii języka białoruskiego.
• 1948 - urodził się Natan Sharansky, sowiecki dysydent, działacz praw człowieka, więzień łagrów; izraelski polityk, pełnił m.in. funkcję ministra ds. Jerozolimy i diaspory.
• 1993 - zmarła Audrey Hepburn, amerykańska aktorka, zdobywczyni Oscara za rolę w filmie Rzymskie wakacje.

---

21 stycznia: imieniny obchodzą Agnieszka, Jarosława, Jarosław

• 1643 - Abel Tasman odkrył Wyspy Tonga.
• 1793 - zgilotynowano króla Francji Ludwika XVI.
• 1938 - zmarł Georges Méliès - francuski iluzjonista, producent i reżyser filmowy; pionier efektów specjalnych.
• 1953 - w Krakowie przed sądem wojskowym rozpoczął się pokazowy proces księży kurii krakowskiej.
• 1963 - zmarł Stanisław Grzesiuk, polski pisarz i pieśniarz, popularyzator warszawskiego folkloru.
• 1968 - w pobliżu bazy US Air Force w Thule na Grenlandii rozbił się amerykański bombowiec strategiczny B-52 z bombami wodorowymi na pokładzie.

---

22 stycznia: imieniny obchodzą Anastazy, Laura, Wincenty

• 1788 - urodził się Lord Byron, angielski poeta i dramatopisarz, jeden z głównych twórców romantyzmu; uczestnik wojny o niepodległość Grecji, zmarł na cholerę w Missolungi.
• 1863 - wybuch powstania styczniowego.
• 1878 - urodził się Bolesław Leśmian, polski poeta, autor erotyków i ballad, płodny twórca neologizmów.
• 1908 - urodził się Lew Landau, radziecki fizyk teoretyk i nukleonik; zajmował się także elektrodynamiką kwantową i fizyką cząstek elementarnych; za młodzieńcze badania nadciekłości i nadprzewodnictwa otrzymał nagrodę Nobla z fizyki.
• 1973 - zmarł Stanisław Staszewski, polski architekt i poeta, emigrant; ojciec Kazika Staszewskiego.
• 1973 - Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w sprawie Roe v. Wade orzekł dopuszczalność aborcji.
• 1993 - zmarł Kōbō Abe, japoński prozaik, dramaturg i scenarzysta, autor powieści Kobieta z wydm.

---

23 stycznia: imieniny obchodzą Ildefons, Emerencja, Uniemir

• 1783 - urodził się Stendhal, francuski pisarz romantyk, prekursor realizmu w literaturze.
• 1793 - Rosja i Prusy podpisały akt drugiego rozbioru Polski.
• 1858 - urodził się Oswald Balzer, historyk prawa i ustroju Polski, autor Genealogii Piastów.
• 1898 - urodził się Siergiej Eisenstein, radziecki reżyser filmowy; do historii kina przeszła scena masakry na odeskich schodach z Pancernika Potiomkina.
• 1928 - urodziła się Jeanne Moreau, francuska aktorka teatralna i filmowa, pamiętana z ról w filmach Windą na szafot i Proces (według Kafki).
• 1953 - Telewizja Polska rozpoczęła regularną emisję programu.
• 2007 - zmarł Ryszard Kapuściński, polski reportażysta.

---

24 stycznia: imieniny obchodzą Franciszek Salezy, Milena, Ksenia

• 41 - spiskowcy zamordowali rzymskiego cesarza Kaligulę
• 1588 - W bitwie pod Byczyną wojska polskie pod dowództwem Jana Zamoyskiego pokonały armię arcyksięcia Maksymiliana Habsburga
• 1924 - Petersburg został przemianowany na Leningrad
• 1925 - Rada Ministrów Rzeczypospolitej uchwaliła, że w Warszawie będzie wzniesiony Grób Nieznanego Żołnierza
• 1965 - zmarł Winston Churchill , brytyjski mąż stanu
• 1984 - Apple wprowadził pierwszy komputer z rewolucyjnej serii Macintosh

---

25 stycznia: imieniny obchodzą Emanuela, Miłosz, Paweł

• 1913 - Urodził się Witold Lutosławski, kompozytor oraz dyrygent
• 1919 - powstała Liga Narodów
• 1941 - Wojska brytyjskie z udziałem polskiej Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich zdobyły Tobruk.
• 1949 - W Moskwie powołano do życia Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej
• 1971 - W czasie przemówienia w Gdańsku Edward Gierek użył znanego zwrotu "Pomożecie?"

---

26 stycznia: imieniny obchodzą Tytus, Tymoteusz, Paula

• 1788 - W Australii założono pierwszą osadę, obecnie - miasto Sydney
• 1919 - odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego
• 1919 - wojska czeskie korzystając z zangażowania Polski w walki na wschodzie, zajęły ziemie Śląska Cieszyńskiego aż za Wisłę
• 1934 - Polska zawarła pakt o nieagresji z III Rzeszą
• 1950 - Indie proklamowały niepodległość. Święto Narodowe Indii
• 2004 - zmarł Aleksander Małachowski, polski polityk lewicowy

---

27 stycznia: imieniny obchodzą Elwira, Jerzy, Przybysław

• 1756 - urodził się Wolfgang Amadeusz Mozart, kompozytor austriacki
• 1945 - II wojna światowa: wojska radzieckie wyzwoliły Auschwitz-Birkenau
• 1973 - Wojna wietnamska: USA i Socjalistyczna Republika Wietnamu podpisały w Paryżu porozumienie o przerwaniu ognia
• 1983 - zmarł Louis de Funès, francuski aktor komediowy
• 1990 - uchwała XI Zjazdu PZPR o zakończeniu działalności partii

---

28 stycznia: imieniny obchodzą Julian, Olimpia, Tomasz

• 1573 - na sejmie konwokacyjnym przyjęto akt konfederacji warszawskiej, mającej zapewnić pokój religijny w Rzeczypospolitej.
• 1588 - Zygmunt III Waza zatwierdził Trzeci Statut Litewski, który miał obowiązywać aż do 1840.
• 1688 - urodził się Emanuel Swedenborg, szwedzki filozof, mistyk i teozof.
• 1813 - ukazała się drukiem Duma i uprzedzenie, najpopularniejsza powieść angielskiej pisarki Jane Austen.
• 1885 - urodził się Władysław Raczkiewicz, prezydent Polski.
• 1918 - dekret Rady Komisarzy Ludowych powołał do życia Robotniczo-Chłopską Armię Czerwoną – siły zbrojne Rosji Radzieckiej.
• 1958 - Godtfred Kirk Christiansen opatentował klocki Lego.
• 1988 - zmarł Klaus Fuchs, niemiecki nukleonik; uczestnik Projektu Manhattan, skazany za szpiegostwo na rzecz ZSRR.

---

29 stycznia: imieniny obchodzą Aniela, Bolesława, Zdzisław

• 1820 – po 59 latach panowania zmarł Jerzy III, monarcha Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, król Hanoweru.
• 1893 – urodził się Wacław Jędrzejewicz, polski działacz niepodległościowy, oficer, polityk i dyplomata, historyk.
• 1913 – w Warszawie otwarto Teatr Polski.

• 1933 – urodził się Sacha Distel, francuski piosenkarz i gitarzysta.
• 1963 – zmarł Robert Lee Frost, amerykański poeta.
• 1963 – francuskie veto uniemożliwiło przyjęcie Zjednoczonego Królestwa do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej.
• 1978 – zmarł Stanisław Dygat, polski pisarz i felietonista.
• 1998 – Japonia, Kanada, Rosja, USA oraz państwa członkowskie ESA podpisały umowę o budowie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

---